Na czym polega wyważanie kół ? Jak powinien wyglądać proces wyważania kół ? Czy wyważanie kół ma wpływ na bezpieczeństwo? Na te wszystkie pytania odpowiem w tym wpisie. Jednak zanim zaczniemy zachęcam Cię do przeczytania poprzedniego wpisu, w którym opowiadam o poprawnej zmianie opon.
Pewnie nie raz zdarzyło Ci się podczas jazdy samochodem odczuć niechciane drgania czy wibracje kierownicy a nawet całego nadwozia. Co jest przyczyną tych drgań, czy są niebezpieczne, dlaczego występują tylko w niektórych zakresach prędkości ? Jak można łatwo się domyślić te pytania są ze sobą ściśle powiązane. Drgania tę są zazwyczaj konsekwencją bicia kół. Występują one zazwyczaj przy prędkości pomiędzy 80 a 140 km/h ponieważ, częstotliwość bicia kół powoduje rezonans masy nieresorowanej tzn. wszystkich elementów pojazdu, które nie podlegają resorowaniu i są narażone na wstrząsy przenoszone bezpośrednio z nawierzchni. Są to np. koła, zwrotnica, hamulce itp. Występowanie tego rezonowania to nic innego jak bardzo szybkie rytmiczne drganie masy nieresorowanej pojazdu. To właśnie te drgania odczuwamy jako wibracje na kierownicy lub nadwoziu na określonych zakresach prędkości. Jeżeli znajdujemy się poza zakresem prędkości przy której występuje rezonans możemy nie odczuwać drgań jednak nie oznacza to, że na podzespoły pojazdu nie działają destrukcyjne siły wynikające z ciągłego występowania bicia. Po prostu nie powoduje ono rezonansu masy nieresorowanej.
Wibracje powstałe w wyniku rezonansu masy nieresorowanej mają bardzo niszczący
wpływ na podzespoły samochodu. Prowadzą do szybszego zużycia elementów
zawieszenia, układu kierowniczego oraz ogumienia. Wibracje rezonansowe dodatkowo
powodują rozkręcanie się połączeń skręcanych pojazdu oraz przyspieszają proces utraty
sztywności nadwozia.
Drgania te potrafią być bardzo niebezpieczne w szczególności gdy występują na osi tylnej. Oś przednia jest dociążona przez silnik co zapewnia większą przyczepność, oś tylna zaś jest lekka a każde drgnięcie rezonansowe powoduje uniesienie się koła w powietrze co przy dużej prędkości może powodować znaczną utratę przyczepności. Nawet w przypadku samochodu z w pełni sprawnym zawieszeniem, wyposażonym w systemy bezpieczeństwa może to być śmiertelnie niebezpieczne. Wyobraź sobie sytuację, w której samochód poruszający się po łuku na wilgotnej nawierzchni hamuje przy prędkości, przy której występuje częstotliwość rezonansowa. Utrata przyczepności, spowodowana rezonansowym drganiem masy nieresorowanej tylnej osi, stwarza istotne ryzyko zjechania samochodu z planowanego toru jazdy. Gdy opony tylnej osi tracą przyczepność, tył pojazdu zostaje wypchnięty na zewnątrz łuku, co często prowadzi do wypadnięcia samochodu z drogi. Opisana sytuacja jest szczególnie groźna, gdy (co w Polsce zdarza się często) opony o lepszej przyczepności zostały założone na przednią oś.
Co jest główną przyczyną bicia kół? Oczywiście najczęściej jest to niewyważenie kół. Masa koła nie jest idealnie rozłożona a więc posiada ono miejsca cięższe i lżejsze.
Wyróżnia się dwa rodzaje niewyważenia: dynamiczne i statyczne. Niewyważenie dynamiczne powoduje, że podczas obrotu koła powstają siły, które odchylają je od płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. Zjawisko to nazywamy biciem dynamicznym. Natomiast niewyważenie statyczne prowadzi do wychylania koła względem jego osi obrotu, co określa się jako bicie statyczne.
W praktyce całkowite niewyważenie koła zawsze stanowi kombinację niewyważenia statycznego i dynamicznego. Aby wyeliminować drgania spowodowane niewyważeniem, konieczne jest umieszczenie odpowiednich ciężarków korekcyjnych w odpowiednich miejscach na obręczy koła. Proces ten nazywa się wyważaniem kół.
Zanim wulkanizator przystąpi do wyważania kół powinien upewnić się, że nie zgromadziło się na nich błoto lub inne zanieczyszczenia, w przypadku kiedy są zabrudzone powinien je wyczyścić oraz pozbyć się starych ciężarków, w przypadku ciężarków klejonych należy pozbyć się pozostałego kleju. Wszystkie te rzeczy wpływają znacznie na wartości niewyważenia. Z zabrudzeń oczyszczone powinny zostać również piasta i przylgnia felgi, ponieważ w innym wypadku nie będą do siebie równo przylegać co może powodować bicia. Ważne jest aby wykonać te czynności przed zamontowaniem koła na wyważarce w innym wypadku koła mogą być wyważone niepoprawnie.
